Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

MUTFAK MOBILYASI                                                                                                        3

1. MUTFAK MOBILYASININ GENEL FONKSIYONLARI                                            3

1.1. Yiyecekleri Soğutma  Koruma                                                                                    

1. 2. Kuru Yiyecekleri Depolama:                                                                                     

1.3. Tabak bardak tencere vb. gibi yerleştirme:                                                               

1.4. Servis takımlarını yerleştirme                                                                                      4

1. 5. Elektrikli mutfak eşyalarını yerleştirme                                                                   

1. 6. Yiyecek ve Kapları yıkama                                                                                        

1.7. Yiyecekleri hazırlama ve karıştırma                                                                           

1. 8. Pişirme yeri                                                                                                                  5

1. 9. Duman ve Yağ kokularının atılması                                                                           

1.10. Çöplerin Atılması                                                                                                        6

2. 11. Servis ve Yemek Yeme Yeri                                                                                     6

2. KONUT TASARIMINDA MUTFAĞIN ÖNEMI                                                            

2.1. MUTFAK TASARIMININ KONUT MALIYETINE ETKISI                                 6

2.2.  EV KADINI MUTFAKTA HARCADIĞI IŞGÜCÜ                                              

3. MUTFAK TASARIMIN AILE HAYATINA ETKISI                                                       8

4.MUTFAĞIN KONUTTAKI YERI 

5. MUTFAK TIPLERI                                                                                                        

5.1. I  TIPI MUTFAK                                                                                                       

5.2. L MUTFAĞI                                                                                                              

5.3.  H TIPI MUTFAK                                                                                                     

5.4. U TIPI MUTFAK                                                                                                       12

5.5. G MUTFAĞI                                                                                                             

6. MUTFAK TASARIMINI ETKILEYEN ÖLÇÜLER                                                    

7.MUTFAK MOBILYASININ BÖLÜMLERI                                                                   

7.1. ALT DOLAPLAR                                                                                                       14

7.2. MUTFAK TEZGAHI                                                                                                

7.3. DUVAR (ÜST) DOLABI                                                                                          

7.4. YÜKSEK DOLAPLAR                                                                                             

7.5. SERVIS VE KAHVALTI MASASI                                                                          16

8. MUTFAĞIN AYDINLATILMASI                                                                                 

8.1. Tezgah üstü aydınlatma                                                                                             

8.2. Mutfak içi aydınlatma                                                                                               

8. 3. Dolap içi aydınlatma                                                                                                 

8.4. masa üstü aydınlatılması                                                                                           

9. MUTFAKLARDA MALZEME VE RENK SEÇIMI                                                    18

9.1. Mutfakta malzeme seçimi                                                                                          18

9.2 DOLAP YÜZEYLERI (KAPAKLAR)                                                                       

 

10.KULPLAR                                          19

MUTFAK MOBILYASI

Hayatımızda büyük öneme sahip olan ve ev hanımlarının büyük bir zamanının geçtiği mutfak mobilyasının kelime anlamı Arapça’dan matbah kelimesinden gelmiştir.

TANIM: Tabak, tencere, kaşık, fırın, buzdolabı,   temizlik araçları, elektrikli ev aletlerini vb. eşyaların muhafaza edildiği dolapların komplesidir.

1. MUTFAK MOBILYASININ GENEL FONKSIYONLARI

Mutfak tasarımında dikkat edilmesi gereken mutfağın rahat ve kullanışlı olması bakımından ev sahibinin ihtiyaçlarını en iyi şekilde karşılamalı, mutfakta bulunan cihazları ve tencere, tabak, çatal, kaşık gibi malzemelerinde en iyi şekilde kendi bünyesinde bulundurması gerekir. Bu amaçla mutfağı genel anlamda 11 fonksiyona ayırmak mümkündür. Ancak zaman ilerledikçe ve teknoloji geliştikçe bu fonksiyonlarda arttırılabilinir.

           1.1. Yiyecekleri Soğutma  Koruma

Evimize aldığımız bazı yiyeceklerin uzun süre dayanması mümkün  olmadığından bozulan yiyecekleri soğukta tutmak suretiyle belli bir süre de olsa, bu yiyecekleri korumak mümkün Bu  amaçla ülkemizde buzdolabı diye adlandırdığımız. Elektrikle çalışan motoru vasıtasıyla soğuk havayı içinde muhafaza eden dolaplardır.  60/62-110-180 arasında olduğu gibi mutfak alt dolaplarının yanına konan türleri de vardır.

         1. 2. Kuru Yiyecekleri Depolama:

Bunun için evimizde olarak ayırdığımız oda içerisine odacık veya mutfak dolabına uyacak kızaklı, raylı derin kuru erzak konulmak için yapılmış dolaplardır. Bu dolaplar ahşap veya ahşap ürünlerinden yapılmaktadır.

     1.3. Tabak bardak tencere vb. gibi yerleştirme:

Bu tür malzemelerin yerleri genelde farklıdır. Mesela tabaklar üst dolaplarda, bardaklar bardaklık olarak yapılan ve üst dolabın altına yerleştirilen yerlerde olduğu gibi camlı kapak içlerinde muhafaza edilir. Tencereler için alt dolaplarda yer ayrılır. Alt dolaplarda tencere için yer yoksa üst dolap içerisine de konulabilir. Bunların yerleştirilmesini mutfak tasarımı yapan kişi tasarım gereği bir arada düşünebildiği gibi farklı yerlerde düşünebilir.

           1.4. Servis takımlarını yerleştirme

Servis takımları hepimizin de bildiği gibi çatal, bıçak, kaşık ve kepçe gibi takımlardır. Bunlar genelde çekmece içerisine yerleştirilir. Fakat bazı mutfak tasarımlarında makaralı raüflaür  da yapılabilmektedir. Kepçe türü malzemeleri de çekmece veya tezgah üstü duvarda asılacak şekilde de yapılabilir.

       1. 5. Elektrikli mutfak eşyalarını yerleştirme

Teknolojinin gelişmesiyle mutfağımızda, elektrikle çalışan bir çok cihaz yer almıştır. Bunlardan fritöz blender, sıkacaklar, kesecekler. robotlar, kahve makinaları bunlardan bir kaçıdır. Bu cihazlardan mutfak içinde veya tezgah üstünde, insanın gözüne hoş gelmeyecek biçimde yerleştirilmesi doğru olmadığı gibi dolap içerisine veya büyük cihazları alt dolaplara yerleştirmek mümkün.

          1. 6. Yiyecek ve Kapları yıkama

Evimize aldığımız yiyecekleri veya kirlenen tabak, çanağı temizlemek günümüzde evye bu amaçla yapılabildiği gibi, tabakları yıkama işini en iyi şekilde yapan makinaların de ev hanımlarının hızlı yaşantılarını kolaylaştırmaktadır. Meyve ve sebzeleri yıkamada evye üzerinde bulunan süzgeçli evye ile yapılabilir.

            1.7. Yiyecekleri hazırlama ve karıştırma

Evimizde hazırlanan o güzel yemeklerin hazırlığı iyi olması, uygun ortamda yapılmasıyla mümkündür. Bunun için tezgah üstüne de  veya masa tercih edilmelidir.  Modern mutfaklarda masa, tezgahla bütünleşmekte, veya bu şekilde yapılması halinde ev hanımının daha az hareket etmesini sağlamaktadır. Bilindiği gibi ev hanımı, yemek hazırlarken, dolap, musluk, tezgah ocak şeklinde mekik dokumaktadır. Yani mutfakta çalışırken hareketin en küçük üçgeni yapacak şekilde olmasına özen gösterilmelidir.

          1. 8. Pişirme yeri

Eskiden yemeklerin pişirileceği yerleri anımsadığımızda, ne eziyet olduğu görülmektedir. Günümüzde elektronik ocaklı fırınlar, taşocağının sobanın,tüp gazların yerini aldı. Bu tür ocaklar yemeği en kısa zamanda pişirebilmektedir.

Genellikle 60/60 - 88/85 arasındadır. Ocaklı fırınlar tezgah altına yerleştirilebildiği gibi, tezgaha monte edilen tezgah üstü ocakları da bulunmaktadır.

            1. 9. Duman ve Yağ kokularının atılması

 Gelişen teknoloji pek çok konuda olduğu gibi burada da imdada yetişip evlerde temiz bir soluk almamızı sağlamaktadır.

Aspiratörler mutfakta oluşan kokuları kısa ve zahmetsizce yok etmektedir.

Iyi bir aspiratörden beklenen:

· Su buharını ve sıcaklığını etrafa yayılmadan çekmesi,

· Kokuları ortadan kaldırması,

· Çekiş gücünü gereğinden fazla ve hava akımı yaratmaması,

· Dış etkilere bağlı olmaksızın çalışması ve istenilen durumlara göre ayarlanabilir olması.

Aspiratörler çalışma mekanizması bakımından iki türlüdür:

1. Havayı emerek bir baca vasıtasıyla dışarı verenler.

2. Havayı emip temizleyip tekrar mutfağa geri verenler.

Ocak yanına, tezgahla aynı hizaya yerleştirilen modern görünümlü aspiratörlerin yanı sıra en çok tercih edilen türleri, üç değişik şekildedir.

1. Bir dolabın altına kolayca monte edilebilen düz aspiratörler,

2. Kendi özel dolabı sayesinde gözden saklanan gömme aspiratörler,

3. Davlumbaz tipi bacası ile birlikte sık bir görünüm sergileyenlerdir.

Aspiratör alınırken ocak yüzeyi ile aynı ya da büyük olmalı. Piyasa da 60, 90, 120 cm genişliğinde aspiratör bulunur. Bir aspiratörün verimli olabilmesi için ocaktan 60-80 cm yüksekte olması gerekir.

 

 

           1.10. Çöplerin Atılması

Çöplerin atılması için evye altındaki dolap içlerinde çöp Kovaları bulunmaktadır. Alt dolabın kapağını açtığımızda çöp kovası dışarı çıkmaktadır. Dolap kapağı kapandığında ise çöp kovası dolap içerisine girer ve görüntü bozukluğuna neden olmaz. Bunun için çeşitli raylı sistemler geliştirilmiştir.

          1. 11. Servis ve Yemek Yeme Yeri

Mutfağımızda hazırladığımız kahvaltıları, yemekleri yemek için masa tezgah gibi kişilerin rahatça oturabileceği şekilde düzenlenmelidir.  Bunun için en uygunu masadır. Günümüz modern tezgahlarında tezgah yada tezgah ile masanın bir arada kullanılmasıyla da uygun yemek yeri yapılabilmektedir.                                                                              

2. KONUT TASARIMINDA MUTFAĞIN ÖNEMI 

Tasarımda ve uygulamada bir konutun başarılı olup olmamasında mutfağın büyük bir payı vardır. Mutfak tasarımına gerekli özen ve önem verilmezse, bazıları ilerde pahalı tadilatlarla ortadan kaldırılabilecek, bazıları da bir daha düzelmeyecek türden çeşitli sakıncalar ortaya çıkarabilir.

Bunlar maliyet artışını ve kullanım zorluklarını yaratacaklardır. Sonuçta konutun randımanı ve konutta geçecek aile hayatı üzerinde olumsuz etkileri olacaktır.

Konut tasarımında mutfağın tasarımını üç değişik şekilde inceleyebiliriz:

1. Mutfak tasarımının konut maliyetine etkisi

2. Ev kadının mutfakta harcadığı iş gücü

3. Mutfak tasarımının aile hayatına etkisi

2.1. MUTFAK TASARIMININ KONUT MALIYETINE ETKISI

Mutfak bir konutun faydalı alanının yaklaşık olarak % 10-%12’sini kapsar. Böylece konutun tüm diğer mekanları gibi alanı büyüklüğüne, malzemeye ve dış duvar payına bağlı olan bir maliyet payı vardır. Fakat mutfak içi boş bir oda olmadığından maliyet payı bu noktada durmaz. Onu pahalandıran ve yapımına özellik ve güçlük getiren içinde bulunması gereken çeşitli donatım ve teknik koşullardır. Bir konutun yapım masrafını %15-20’sini sadece mutfak ve banyoda bulunan donatım içerir.

Bu nedenle mutfağın alanının, boyutlarının ve iç çalışma düzeyinin iyi seçimi kadar. Mutfak ve konut birimi veya birimlerinin diğer ıslak mekanlarının birlikte doğru düzenlemesinin de büyük önemi vardır. Temiz ve pis su donatımının en iktisadı en kolay yapılabilir. En kolay tamir edilebilir tarzda konumu, mutfakların ve ıslak mekanların uygun bir biçimde donatım duvarlarının aynı veya ilişkili düzenlemesi ile mümkündür.

Diğer donatım için de ilkten doğru tasarımın seçilmesi, belki başlangıçta en ucuz görünmese de, ilerde yıkım ve ek yapımlar gerektirmeyeceğinden sonuçta daha randımanlı olur ve daha ucuza gelir.

Bu arada aydınlatma düzenini, buzdolabı ve çeşitli mutfak aletleri için prizleri, havalandırma sistemini, kapı ve pencerenin doğru konumunu ve doğru açılımını, bulaşıklık tezgah ve dolap düzenlerini sayabiliriz.

2.2.  EV KADINI MUTFAKTA HARCADIĞI IŞGÜCÜ

Bir ev kadınının günlük 4-5 saati mutfakta geçer. Çok çocuklu ailelerde bu süre 1-2 saat daha uzayabilir. Şu halde mutfak çalışmasını ev kadınının günlük iş gücünün yarısını doldurduğu söylenebilir.

Isviçre ev idaresi enstitüsünün bir araştırmasına göre,  ev kadının haftalık çalışma süresi  ortalama 53  saattir.

Faaliyet                                   Haftada                                                                                                                          Saat

Pişirme, bulaşık yıkamak mutfağı düzeltmek ...........16

Konutun bakımı (Ev temizliği).........................11                         

Çamaşır yıkamak, ütülemek..............................7

Yama işleri, dikiş dikme, örgü örmek...................4

Çocuklara bakmak.......................................6

Alış-veriş.............................................4

Diğer ev işleri........................................5

                                                                                                               53 saat

Mutfağın doğru tasarımı mutfakta ev kadının geçirdiği süreyi azaltacak ve yapması gereken mutfak işleri pratikleştirerek, bedensel olarak en az yorgunluk verecek yönde çözüm getirmelidir. Böylece ev kadını mutfak işlerinden kazanacağı serbest zamanı ve enerjiyi iş hayatı, aile hayatı veya kendisini yetiştirmek için kullanılabilir. Kazanılan iş gücü ve zamanın kişi, toplum ve aile özellikle büyümekte ve yetişmekte olan çocuklar için yararı ve önemi büyüktür.

3. MUTFAK TASARIMIN AILE HAYATINA ETKISI

Mutfak tasarımının aile hayatına çeşitli etkileri vardır. Birincisi ev kadının mutfakta geçirdiği zaman ve yaptığı çalışmalar yönündedir. Herhangi bir işi ferah bir mekanda rahat bir duruşla yorulmadan yapmakla, aynı işi rahat bir duruşla yorulmadan yapmakla, aynı işi sıkıntılı bir mekanda zor koşullar altında devamlı en güç hareketlerle yorularak yapmanın büyük farkı vardır. Birincide oluşan bedensel yorgunluk o işi bitirdikten sonra, başka bir işe başlamak için halsizlik, isteksizlik durumu yaratır.

Lüzumsuz yorulmamış olmak ise, dinç olmak, sakin olmak, sinirlenmiş olmak, demektir. Bu durumunun ev kadının, özellikle annenin, ailenin tüm bireyleri ile ilişkileri üzerinde çok olumlu bir etkisi vardır.

Ayrıca mutfak planlamasında mutfak da birden fazla kişinin çalışmasına alan, ölçüler ve düzen yönünden olanak verilmiş olmalıdır. Eşlerin birbirine veya çocukların anneye yardımı ile mutfak işleri daha çabuk bitecek birlikte geçirilecek serbest zaman kazanılacak ve ev kadını kendini ezilmiş görmeyecektir.

Diğer yönden mutfağın konutun içinde konumunun da aile hayatı üzerinde olumlu ve olumsuz etkileri vardır. Mutfak ile-sokak kapısı-yemek masası-çocuk odası-yaşama  mekanı arasındaki  uzun mesafeli gereksiz  gitgeller işi yavaşlatıcı , yorucu ve sinirlendirici etkiler yapar. Buna karşılık, konutun ilgili mekanları ile iyi bağlantılara sahip mutfak ev kadının konuttaki ve mutfaktaki işlerini kolaylaştırarak, aile hayatı üzerinde olumlu etki yapar. Çünkü mutfak işleri ile ev kadının konuttaki bazı işleri süre bakımından birbirlerinin üzerine düşmektedir. Örneğin, mutfakta çalışırken kapının çalınması veya çocuğun ağlaması gibi özellikle mutfağın yaşama mekanları ile görsel ve mekansal bağlantılı olması sağlanırsa, mutfakta çalışma saatlerinde de ev kadını ve aile hayatında bulunacaktır.

4.MUTFAĞIN KONUTTAKI YERI

Mutfağın Yönü

Bir konutun doğru tasarımı ve doğru yönlendirilmesinde mutfağın açıldığı yönünde  önemi büyüktür. Mutfak gıda malzemelere ile çalışan ve gıda malzemelerinin hazırlanmamış olarak depolandığı bir mekan olduğundan fazla güneş alan yönlere açılması sakıncalıdır.

Kuzey yönü bir çalışma mutfağı için en iyi yöndür. Fakat aynı zamanda mutfakta yemek yenilecekse biraz güneş gören kuzey doğu yönü tercih edilmelidir. Mutfağın içinde  oturma eylemi de yapılacaksa ve mekanın ayrıca başka bir yere de açılımı da olmayacaksa, doğu yönünü seçebiliriz.

Mutfak için en çok sakınılması gereken yönler Batı ve Güney-Batı yönleridir. Havanın en sıcak olduğu öğleden sonra saatlerinde güneş yakıcı etki yapar. Önünde gölge verecek geniş bir saçak veya üstü örtülü bir balkon veya teras yapılacaksa  Güney yönüne de mutfak yerleştirilebilir. Mutfağın güneşli bir yöne baktığı durumlarda, mutfakta iyi işleyecek doğal bir havalandırmanın bulunması kaçınılmayacak bir gereksinimdir.

Mutfakta Yapılan Günlük Eylemlerin Analizi ve Rasyonel Çalışma Sırası

Mutfakta yiyeceklerin hazırlanmasında üç önemli eleman vardır. Bunlar Pişirme(Ocakta), hazırlama (tezgahta) ve yıkama (evyede)’dir. Bu elemanlar birbirleriyle olan ilişkileri düşünülmeden rasgele yerleştirilemezler.

Kadınların ve de genellikle ev hanımlarının sigortasız çalışan olduğu bilinen bir gerçektir. Fakat onların sigortasız da olsalar daha önce belirttiğimiz gibi haftada yaklaşık olarak 53 saat mutfakta çalışmalarını kimse önleyemez. Bu böyle iken plansız ve kötü donatılmış bir mutfakta çalışan bir canavar olabilir. Hanımlar için bunu önlemek mutfak denen makin anın çok iyi ayarlanabilir olmasına bağlıdır. Mesela kötü planlanmış bir mutfakta çalışan bir hanımın yaptığı bir iş için kat ettiği yol 174 metre ve harcadığı zaman 69 dakika iken çok iyi planlanmış bir mutfakta 70 metre ve 51 dakikaya düşer. Bu yaklaşık olarak üçte bir oranında azalma demektir. Bu fark iyi planlanmış bir mutfak sahibi hanım için senede 115 km ve 41 iş günü tasarruf etmesine yardımcı olur.

Bu verilerden anlaşılıyor ki mutfak için form ve fonksiyon açısından baştan doğru planlanması gerekir.

Bütün ayrıntıları bir kenara bırakırsak yemek pişirmek içinde kadının ömrü yemek hazırlanan yer ocak, fırın musluk arasında mekik dokumakla geçer. Basit mekik dokuma işlemi Isveç’te bir araştırma konusu yapılmıştır. Kadının yemek, temizlik, ütü ve benzeri 18 işlerini de içine alan günlük işlerini ve sabunların hareketlerini saymışlar ve günde 28490 hareket yaptığını hesaplanmıştır.

Bu araştırmaların sonucunda kadın en fazla dolap, tezgah, fırın, ve ocak arasında gidip gelmektedir. Bu gidip gelmelerin sayılara göre kalınlaşan çizgilerle birleştirilince mutfağın tanzimi için prensipleri ortaya çıkar.

Hazırlama masası ile ocak arası kadının en çok gidip geldiği iki uç bunları birbirinin yanına veya çok yakınına koydular. Ne kadar yakın konulursa konsun musluk, masa, ocak ölçüsünü  bir arada yapmaya imkan yoktur. Bu üçünü bir planda yerleştirdiler.

Bu üç noktayı birer doğruyu birer doğru ile birleştirildiğindi bir üçgen meydana gelir. Bu üçgen ne kadar büyük olursa ev kadını o kadar çok dolaşıyor, Işi uzuyor ve aksıyordu. En iyi yerleştirmede üçgen küçülüyordu, ayrıca açılan kapıların üçgeni kesmemesi gerekiyor. Bir başkasının yolu ev kadının yolunu kesmemesi gerekiyor.

Bir ev kadını yemek işlerini yaparken 5 yer arasında mekik dokur. Rasyonel çalışma sırasına göre soldan sağa doğru; Evye-Hazırlama tezgahı-Ocak dizisi oluşur. Bu mutfağın esas elemanları olan bir dizidir. Buna uygun koşullarda soğutucu ikinci çalışma tezgahı alt ve üst dolaplar kahvaltı veya yemek yeri eklenir.

Bunların arasında en çok masa ile ocak arasında gelme olur. Arkasında hazırlama masası veya tezgah ile musluk gelir ev hanımının en fazla gidip geldiği tezgah, ocak ve musluk elemanın oluşturduğu üçgen 3-6 metre kare arasında olmalıdır. fazla yada az olursa ev hanımı rahatsız olur. 6 metre kareden fazla olursa alan genişler ve ev hanımının daha fazla  dolaşmasına ve yorulmasına neden olur. :u yüzden araştırmacılar verimi artırmak için üçgenin alanını 3 metre kareye kadar. indirmişlerdir. Mutfak tezgahı ile servis masası arasındaki mesafe hanımların rahatı için en az 100 cm olmalıdır. daha aşağı ölçülere de ev hanımı rahat edemez.

5. MUTFAK TIPLERI

Mutfaklar planda çalışma yerlerinin çizdiği biçime göre;

1. I. Tipi mutfak,

2. L Tipi mutfak,

3. U Tipi mutfak,

4. H Tipi mutfak,

5. G Tipi mutfak, olarak adlandırılır.

5.1. I  TIPI MUTFAK

Bütün çalışma yerlerinin yan yana bir duvar kenarında sıraladığı mutfak tipidir. Rasyonel çalışma sırasına göre düzenlenmiş düz bir hat önünde çalışmak büyük kolaylık sağlar. Yürünen yol kısadır. Geriye dönüş gerekmez.

En küçük I mutfağı bir kişilik konutlar, tatil evleri, moteller veya bürolar için kullanılan mini-mutfak firmaları bu tip mini kombine mutfakları üretip hazır olarak satarlar. Bu mutfakta küçük bir evye ve çalışma yeri ve iki gözlü bir ocak bulunur. Ocağın  altına küçük bir soğutucu yerleştirilir. 170 cm tezgah uzunluğu yeterlidir. Üst dolapların yanı sıra, evyenin üstünde küçük bir elektrikli şofbene de yer vardır. Normal  konut mutfakları için en küçük 3.50 uzunluğu sığdırılabilir. Ülkemizde tezgah altına giren küçük boy soğutucular normal konutların gereksinimi için yeterli görülmediğinden tasarım örneklerinde müstakil duran soğutucu tipi seçilmiştir. Böyle bir mutfak oturma mutfağı tipinde rahatça kullanılabilecek bir çözümdür.

Genellikle I tipi mutfak yan cepheden doğal ışığı  alırsa da tezgah uzadıkça doğal ışık yeterli olmayabilir. Bu duvarın dış cephede tasarlandığı hallerde, tezgah üstünden üst dolaba kadar ve üst dolap üstünde tavana kadar yatay pencere şeritleri açıldığı yeni örneklerde

 

                                                   I Tipi mutfak

5.2. L MUTFAĞI

Çalışma yerlerini birbirine dik iki duvar kenarında l harfi oluşturacak şekilde sıralanması iye yapılır. Tezgah köşesi hazırlık işlerinde kullanışlı olmadığından, çoğunlukla damlalık köşeye getirilir. Bu durumda damlalığın sol tarafından ikinci hazırlama tezgahı başlar. Bu tezgah mutfak genişliğince devam edebilir. Pencere önüne geldiğinde, burası aydınlık bir hazırlama bölgesidir.

Gerek yemek hazırlığında gerek servis hazırlığında kullanıldığı gibi, birinci ve ikinci kişinin kahvaltı etmesine de olanak verir.

Evyenin doğal ışığa gelmesi ve L’nin kenarlarının birbirine yakın boyutlarda çözülebilmesi için, ocak ve evye L’nin birer kenarına yerleştirilir. Evyenin sağ köşesinde kalan tezgah bölgesi bulaşık depolamada yararlı olabilir.

L mutfağının gidiş-geliş yolları bir üçgen çizer böylece mutfağın diğer köşesi yemek yeri düzenlemek için serbest kalır. L mutfağının yemek mutfağı haline gelebilmesi için kareye yakın bir form alması gerekir. Bu form ayrıca daha iyi bir mekan etkisi vermektedir. 9.50 ve 10.100 metrekarelik L mutfaklarında yemek masası bir köşeye veya serbestçe orta yerde durabilir.

L mutfağının sakıncası tezgah altı dolabında köşenin özel çözüm gerektirmesidir. Bu dolaplarda en çok uygulanan çözüm döner raflardır.

5.3.  H TIPI MUTFAK

Çalışma yerlerinin birbirine paralel iki dizi oluşturması ile meydana gelir. Genellikle mutfaktan bahçeye veya balkona çıkış kapısı yapılması gerekince kullanılan bir tiptir. I ve L tiplerine göre kullanıcı yönünden daha yorucudur. Bazı şeyleri aramak almak veya bazı işleri yapmak için arada bir geriye dönüş hareketini yapmak gerekir. Bundan dolayı esas çalışma yerini bir duvar üzerinde tutmak daha doğru olur.

5.4. U TIPI MUTFAK

Mutfak çalışma yerleri U harfi oluşturacak şekilde devam eden üç diziden meydana gelir. Genellikle büyük mutfaklarda uygulanır. 8 metrekarenin üzerindeki mutfaklarda başarılı olan bir tiptir. Fazla çalışma hacmi ihtiva eder. Yalnız L mutfağında olduğu gibi U mutfağında da dolap köşeleri özel çözüm ister.

 

5.5. G MUTFAĞI

U mutfağında bir dizinin içeri bükülmesi ile oluşur. Bu uç bölüm çoğunlukla yemek yeri olarak değerlendirilebilir. 10 metrekarenin üstünde  alana gereksinme gösteren bir yemek mutfağı tipi olur.

 

6. MUTFAK TASARIMINI ETKILEYEN ÖLÇÜLER

Insana hareketlerine ve kullandıkları donatımın özelliklerine bağlı olarak mutfağın ve donatımının boyutlarının saptanması gerekir. Mutfak tasarımını etkileyen ölçüleri plan ve kesit ölçüleri olarak iki bölümde inceleyebiliriz.

plan ölçülerinin en kritik olanı,mutfakta boş kalan hareket alanının genişlik ölçüsüdür. örneğin bir H veya U mutfağında  iki tezgah cephesi arasında kalan mesafe en az 1,10 m. olmalıdır. Fakat bu ölçü mutfakta sadece bir kişinin çalıştığı durumlarda yeterlidir. Mutfakta zaman zaman iki kişi birlikte çalışacaksa bu genişlik 1,30 - 1,40 m. olmalıdır. Böylece  bir H veya U mutfağının dar kenarının 2,50-2,60 m. olması istenmektedir.

Mutfaktaki hareket alanının saptamakta, çalışma yerlerinin kullanım ve açılış özellikleri de etkili olur. Bir çalışma tezgahının ( evye-hazırlama-ocak ) önünde çalışmak ve alt dolaplarını kullanmak için 40-80 cm. derinlik gerekir. Bir fırını kullanmak için 95-120 cm., bulaşık makinasını açmak için 105 cm. soğutucu içinde 70-100 cm. derinliğinde ön alan gereklidir.

Mutfak kesitinde rahat kullanılabilen çözümler bulabilmek için, kullanıcının boyunun ve hareket ölçülerinin bilinmesi gerekir.

Kadınların ortalama boyu 161 cm. olup %95’ inde 147-175 cm. arasında bulunuyor. Türkiye’nin çeşitli coğrafi bölgelerinde yapılan bir araştırmaya göre kadın boy ortalamaları 151-154 cm. arasında, Türkiye ortalaması ise 152,26 cm.

Beslenme sistemindeki gelişmeler ve spor dolayısıyla bugünün gençliğinin ebeveynlerinden daha boylu olduğu izlenmektedir. Türkiye’de günümüzde kadın boy ortalaması 152 cm. nin üstünde olabilir. Bunu bilsek de bize bu konuda ne kadar yararlı olabilir. Ortalama boyun altında ve üstünde bir çok insan var. Üstelik Türkiye çeşitli coğrafi koşullara sahip bir ülke olduğundan, boy farkları fazladır. Belirli bir kullanıcı için belirli bir mutfak tasarlarken sorun yoktur.

Kesitteki yükseklikleri en rahat hareket olanağı verecek şekilde çözmek mümkün. Fakat toplu konut yapımında bu konuda nasıl karar verilecek. Ayakta çalışılan tezgah yüksekliğinin ev kadınının boyuna göre onu yormayacak bir yükseklikte yapılması gerekiyor. Alçak tezgah kambur çıkartmaya neden olarak rahatsızlık verir, yüksek tezgahta kolları ve omuzları yorar. Doğru çözümlü değişebilir süpürgelik yüksekliğinde aramak gerekir. Örneğin kısa boylu bir ev kadını 5 cm. tutulan süpürgeliği uzun boyluda 15-20 cm. tutulabilir. Bir kaç yıl sonra başka kullanıcı geldiğinde, tezgah yükseklikleri önemli tadilat gerektirmeden değişebilme-lidir.

Çalışma fizyolojisi bakımından, ayakta yapılan iş için dirsekle tezgah arasında 10 cm. fark olmalıdır. Ocak için bu mesafe 15-20 cm. olabilir. Ayakta çalışılan tezgah yüksekliği 85-90 cm. olarak uygulanmaktadır. Oturarak mutfak işi yapmak için 65-70 cm.’lik masa yüksekliği istenmektedir. Tezgah düzlemi ile üst dolap arasında 40-60 cm. boşluk bırakılması gerekiyor. Tezgah derinliği 60 cm. üst dolap derinliği 30 cm. olmalıdır. Erişebilmenin üst sınırı saptamak için boy uzunluğu 1.24 ile çarpılıyor. Bu düz dolaplar için geçerlidir. Eğer tezgah üstü dolap ise bu sayıdan 10-15 cm. çıkarmak gerekmektedir.

Kadınların erişebildiği maksimum yükseklikler:

Uzun boylu kadınlar için 217 cm.

Orta boylu kadınlar için 199 cm.

Kısa boylu kadınlar için 182 cm.

7.MUTFAK MOBILYASININ BÖLÜMLERI

1.Alt dolaplar

2.Mutfak tezgahı

3.Duvar (üst ) dolabı

4.Yüksek dolaplar

5.Servis ve kahvaltı masası

7.1. ALT DOLAPLAR

Zemin üzerine oturan köşe alt dolabı, alt bölme dolabı, alt alet dolabı, tabak dolabı ve evye altı dolabının meydana getirdiği dolap gurubudur.

Bir başka tanımla, alt dolap mutfak eşya ve gıda maddelerini muhafaza etmeye yarayan bazalı veya ayaklı mobilyadır.

Tamamen çekmeceli veya kapaklı çekmeceli tabak içinde sabit veya hareketli raflar olabilir. Derinlik ve yükseklik ocak ve fırın ölçülerine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Genişlik 30-60 cm. arasında tek bölmeli, 60-120 cm. arasında çift bölmeli olarak düşünülür. Üst tabla suya dayanıklı bir gereçle kaplanır. Bazalar masiften veya formika kaplanmış malzemeden yapılabilir. Evye dolabı altı genellikle çöp biriktirme yeri olarak kullanılır. Sudan etkilenmeyecek malzemeler de saklanabilir.

Genellikle evyenin altı çekmecesiz düşünülür. Ayrıca hemen yanında bulaşık makinası yeri ayarlanır. Çünkü, bulaşık makinasının su ihtiyacı ve atık su atma işlemi en rahat şekilde böyle sağlanmış olur. Ayrıca alt dolaplarda ocaklı fırına da yer verilmelidir. Tüp içinde yer ayrılmalıdır. Köşe alt dolapları ise mutfak alt dolaplarını kullanılabilir şekilde 90°‘lik açı ile birleştirmeye yarayan ve köşe bölümün kullanılmasını temin eden bazalı veya ayaklı mobilyadır. Bu dolaplar açık raflı, veya boş alan olarak düşünülebilir.

7.2. MUTFAK TEZGAHI

       Alt dolabın üstüne konulan çeşitli mutfak işlerinin yapıldığı rutubet, sıcaklık ve diğer dış etkenlere karşı dayanıklı muhtelif malzemelerden yapılan tablalardır. Önden 2-3 cm. taşkın arkada 8-10 cm. damlalıklı yapılır. Yapılan tezgahlar su geçirmez yardımcı malzemelerle kaplanılarak su sızdırmazlığı sağlanır. Tezgahlar portatif olduğu kadar sabit şekilde de düşünülmektedir. Sabit tezgahların yapımında 5-7 cm. kalınlığındaki kalıplara üçlük demir döşendikten sonra harç dökülerek betonarme şekline getirilir. Sabit tezgah haline gelen tablanın üzerine mermer, fayans vb. gibi malzemeler beyaz çimento, özel kontak tutkalları veya izolasyon tutkallarından biri kullanılarak yapıştırılır Daha sonra alt dolaplar ölçüye göre hazırlanır. Tezgah yapılırken fırının gireceği yer boş bırakılır. Ayrıca evyede tezgah yapılırken yerine yerleştirilir. Son yıllarda 3’ cm.’ lik sunta üzerine sıkılan laminantlar veya melaminler ısıya veya suya dayanıklı olarak imal edilmektedir. Bu tezgah alttan vidalanır.

Mutfak tezgahlarında aranması gereken özellikler ise:

· Suya dayanıklı olması

· Ateşe dayanıklı olması

· Ev içi kimyasallara karşı dayanıklılığı

Mutfak tezgahları genellikle şu maddelerden yapılır:

1.    Mermer.

2.    Seramik.

3.    Formikalı sunta (nem ve ısıdan etkilenmeyen malzeme ile kaplanır).

4.    Suni mermer.

5.    Masif

6.    Metal v.b malzemelerden yapılır.

7.3. DUVAR (ÜST) DOLABI

Üst dolaplar genellikle alt dolaplarının üzerine gelecek şekilde duvara tespit edilen köşe üst dolabı, üst bölme dolabı, üst alet dolabı havalandırma dolabının meydana getirdiği mutfak mobilyasıdır.

Porselen, yemek takımları, bardak, fincanlar baharat takımları ve benzeri mutfak araçlarını muhafazası bu duvar dolapları ile sağlanır.

Klima ve davlumbazlar daima fırın üzerine yerleştirilip klimanın üstündeki kapaklı bölmenin 10 cm. çaplı  havalandırma borusu için düzenlenebilir. Kapaklı, sürme camlı veya açık raflı dolaplar şeklînde düşünülür. Duvara dübel kullanılarak bağlanır. Genişlik alt dolaplarda olduğu gibidir. Yükseklik ise mutfak yüksekliğine, tezgah yüksekliğine ve alt dolabın özelliğine bağlıdır. Derinlik 30-32 cm. arasında yapılır. Köşe dolapları döner veya sabit raflı kapaklı  veya açık raflı yapılabilir.

7.4. YÜKSEK DOLAPLAR

genellikle yanlarda ve  köşede bulunan üst dolap üst seviyesinde olan içine elektrikli süpürge ütü masası, merdiven ve elektrikli ev eşyaları ayrıca son yıllarda kuru erzak dolabı yani kiler dolabı olarak da yapılan dolaplardır. Yüksekliği 200-210 cm. veya üst dolapların üst seviyesinde yapılabilir. Diğer ölçüler alt dolaplarda olduğu gibidir. Kapaklı, çekmeceli veya çekmece ve kapaklı olarak yapılır (Tasarımcılar son zamanlara da makaralı veya yayalı olarak düşünmekte-dirler).

 

 

 

7.5. SERVIS VE KAHVALTI MASASI

Genellikle yemek yeme alanı, kullanım açısından hareketli veya sabit yapılı masalardır. Altı açık, çekmeceli veya dolaplı olabilir. Yüksekliği 75-80 cm. arasında değişebilir. Genişliği ve boyu mutfağı daraltmayacak şekilde tasarlanmalıdır. Daire, kare veya dikdörtgen şekilde yapıldığı gibi tezgah ile uyum içinde olacak şekilde geometrik de olabilir.

8. MUTFAĞIN AYDINLATILMASI

Günümüzde aydınlatma her konumda odanın veya mekanın (Eşya, duvar ve renk) durumuna göre ayarlanmaktadır.

mutfağı ele alacak olursak çeşitli işlemler için dört değişik şekilde ele alabiliriz.

1. Tezgah üstü aydınlatma

2. mutfak içi aydınlatma

3. Dolap içi aydınlatma

4. Masa üstü aydınlatması

8.1. Tezgah üstü aydınlatma

Sebze temizleme, yemek hazırlama, pişirme, bulaşık yıkama ve benzeri türden işleri rahatlıkla yapılabilmesi için gerekli olan aydınlatmadır.

Akkor veya floresan lambaların tezgah aydınlatmasında ışık kaynaklarının ve ışık kaynaklarından çıkan dolaysız ışıkların göze gelmesini önlemelidir. Bu ışık bandı veya kapakları uzun yapılmalıdır.

8.2. Mutfak içi aydınlatma

Mutfağın her yerini aydınlatacak bir ışık kaynağının olmasına veya değişik konumlarda mutfak içinin aydınlatılmasıdır.

Bunu sağlama için değişik çözümler önerilebilir:

Örneğin; Dolap üstlerinden tavanı floresan lambalarla dolaylı olarak aydınlatabiliriz. Bu durumda tavanın donuk beyaz yüzeyli ve dolap üstü ile tavan arasında en az 30-40 cm. boşluk  bulunması gerekir. Bir başka çözümde, yine donuk beyaz tavanda geniş yüzeyli yayınık geçme yapan ışıklar kullanılmasıdır. Bir başka çözüm ise iyi gün ışığı alan mutfaklarda perde kornişi arkasından yapılan aydınlatma ile tavan ve perde yüzeyi aydınlatılarak yine belirli oranda belirli aydınlatma elde edilir.

8. 3. Dolap içi aydınlatma

Bu tür aydınlatmalar fazla kullanılmamakla beraber özel istek üzerine yapılmaktadır. Bu tür aydınlatma özellikle mutfak dolabının kapağı cam çerçeveli olarak düşünüldüyse uygulanmaktadır. Bunun amacı ise camlı dolap içine konan tabak biblo, bardak ve benzeri süs eşyalarının görünmesinin istenmesidir. Bu görüntüyü daha etkili ve şık yapmak için ışıktan yararlanılmıştır. Bu ışığın bardak veya porselen üzerine değip, yansımaya uğrayarak ve görüntüyü çekici ve cazip kılması düşünebilir. Bir başka amacı da dolabın kapağı camlı veya camsız olsun dolap içinden alınacak malzemeyi rahatlıkla görebilmek için bu ışığa ihtiyaç duyulmaktadır.

8.4. masa üstü aydınlatılması

Büyük mutfaklarda yuvarlak veya kare biçiminde normal yemek masalarının kullanılması durumunda, masanın üzerine sarkıtılan bir aygıtla işlevsel bir aydınlatma sağlanır. Yalnız bu aygıtların ışığı doğrudan göze gelmeyecek biçimde sarkıtılması ve karşılıklı oturan kişilerin birbirlerini görmelerine engel olmamamsı gerekir

Sarkan bu lambalar içinde akkor lamba türünden sıcak ışık veren lambalar kullanılması uygundur. Aygıtların yarı dolaysız aydınlatma sağlaması, yani aygıtın kumaş, opal cam gibi ışığı yayarak olarak geçiren bir gereçten yapılmış olması, insanların yüzünü ve çevreyi belirli ölçüde aydınlattığı için hoşa gider. Bu durumda eğer hacimde iç yüzeyler beyaz yada oldukça açık renkli ise başka aydınlatmaya gerek kalmaz.

Masa üzerine sarkıtılan ışık kaynağı ile masa arasında bir metre mesafe de bulunmalıdır.

 

9. MUTFAKLARDA MALZEME VE RENK SEÇIMI

9.1. Mutfakta malzeme seçimi

Mutfakta kullanılan malzemelerde aranan ilk özellik, kolay temizlenmesidir. Ayrıca zamanla ısı, buhar ve fazla kullanmanın etkisi ile bozulmaması  istenir. Renklerde ise ferah ve uyumluluk aranır.

· Yer döşemesi

· Duvarlar

· Tezgah

· Dolap Yüzeyleri (Kapaklar)

Yer döşemesi : Silinebilen, dayanıklı bir malzemeden seçilmelidir. Mermer, Karo, Mozaik, Marley veya Seramik kullanılabilir. Kullanıcı sağlık yönünden üstüne yol halısı, kilim vs. serilebilir.

Duvarlar:  Kirlenebilecek bölümler fayans veya seramik kaplamalı hatta mutfak dolaplarından sonra zaten fazla duvar yüzeyi kalmadığından tüm duvarların fayans veya seramikle kaplanması ilerde badana tazelemek zorunluluğunu ortadan kaldırır. Daha kolay temizlenir ve etkisi güzeldir.

Tezgah:  Eskiden tuğla duvarlara veya demir borulara oturtulan beton tezgahlar dökülür, üstüne fayans, kaplanırdı. Beton kalınlığı dolap metreküpünden kayıp anlamına gelir, ayrıca tezgâhla dolap yüzeyi arasında bağlantı zorluğu yaratır. Ayrıca fayans ve seramik darbeye karşı mukavim değildirler. Kolaylıkla çatlarlar ve değiştirilmeleri güçtür.

Günümüzde mutfak tezgahları portatif olarak ve ateşe suya, fiziksel darbelere karşı dayanıklı çeşitli renk ve desenlerde mevcut olan “ laminant ”tezgahlar kullanılmaktadır. Ayrıca bunun yanında mermer tezgahlarda yapılmaktadır.

9.2 DOLAP YÜZEYLERI (KAPAKLAR)

Dolap yüzeylerinde çok çeşitli çözümler getirilebilinmektedir. Örneğin. tezgahta uygulanan laminant dolap yüzeylerinde de uygulanabilir. Ayrıca kaplamalar boyalar dolap yüzeylerinde uygulanmaktadır.

 

 EVIYELER

Eviyeler mutfakta önemli bir yer tutmaktadır. Bulaşığın meyvelerin ve yemek yapılacak sebzelerin yıkandığı bir mekandır. Eviyelerin ve mutfak tezgahkarının yüksekliği ev sahibinin boyuna göre uyarlanması gerekir.

Eviyeler mekan ve duruma göre çeşitli büyüklüklerde yapılırlar. Fakat hiçbir zaman bulaşık makinası var diye eviyeyi tutmamak gerekir. Aksi halde bulaşık makinasının yıkayamayacağı büyüklükteki bulaşıklar yıkanmaz.

Eviyeler dikdörtgen, kare, geometrik, dairesel niteliklerde ve damlalıklı, damlalıksız olmak üzere çeşitli şekillerde yapılırlar.

Eviyeler bulaşık makinasından uzak tutulmamalıdır.Aksi takdirde, sıyrılıp elde çalkalanan bulaşıklar makinaya götürülünceye kadar tüm mutfak boydan boya batar.

Günümüz mutfaklarında eviyelerin bir bölümü çöp öğütücü makinaları kullanmak için ayrılmıştır.Çöp öğütme makinası  A.B.D.’de çok yaygın, Avrupa ve bizim ülkemizde yeni kullanılmaya başlanmıştır.Bütün sebze, meyve ve salata çöplerini öğüttüğü için ev sahibinin yaşamını oldukça kolaylaştırmıştır.Çöp öğütme makinası birkaç bölümlü eviyenin bir bölümüne alttan monte edilir ve bu makine elektrikle çalışır.

Eviyeler tezgaha çeşitli metodlar yardımıyla bağlanır.Eğer eviye mermer ise tezgaha alttan sıkıştırılarak mermer yapıştırıcısıyla yapıştırılır.

Eviye metalse yani paslanmaz çelikten yapılmışşa ya yine mermer yapıştırıcısıyla yapıştırılmak suretiyle ya da çeşitli aparatlar yoluyla vida ile sıkıştırılarak tezgaha bağlanır.

 

Mutfakta Kullanılan Çeşitli Aksesuarlar

Çift kapaklı kiler, tek kapaklı boy kiler, tezgah altı kör köşe sepeti; yarım döner sepet, üst dolapta sabit tabaklık ve bardaklık, tezgah altı raylı sepet şişelik, tezgah altı raylı sepet ekmeklik, tezgah altı tabaklık ve bardaklık 4/3 dönebilen köşe sepeti.Panoda yani fayanslı kısımda kullanılan elemanlar ise bardaklık, bıçaklık, baharatlık,kapak taşıyıcı, kesim tahtası,kağıt havlu ve tolyoluklar duvara takılabir.

Alt dolapta ise kapak arkasında açık çekmeceler, büyük tencereler koyulabilecek büyük çekmeceler, kapakla birlikte çıkan tel raflar ve kapakla birlikte çıkan çöp kovaları mutfak dolabında bulunabilecek çeşitli elemanlardır.

Büyük tel dolaplar genelde kiler amacıyla yapılmış dolaplardır.Bunlar da sistem alttan ve üstten raylı, dışarı çekilerek 360° dönebilen büyük tel raflı dolaplardır.Bunlar çift kapaklı ve tek kapaklı olabilirler.Bir de kapağa bağlı olup kapakla birlikte ileri geri çalışan büyük tel dolaplar vardır.

L biçimindeki mutfak dolaplarında alt ve üst dolapta büyük bulunan kısım kör noktadır.Imalatçılar burayı daha faydalı bir şekilde kullanabilmek için çeşitli sistemler geliştirmişlerdir.Bunlardan biri büyük menteşeler vasıtasıyla iki kapak kullanarak, diğeri L şeklindeki kapağın bir mil sayesinde ekseni etrafında dönmesiyle kapağa bağlı olan rafların ortaya çıkmasıyla, bir diğeri ise köşenin oval kapak çalışır.Bir başka yöntem ise iki kapağın içten dışarı doğru açılarak ekseni etrafında dönen rafın ortaya çıkmasıyla.Başka bir yöntem ise köşenin düz bir şekilde büyük dolap yapılmasıyla.

Günümüz mutfağında kapakla birlikte açılan çöp kovaları vardır.Bunlar birkaç değişik yöntemle çalışırlar.Bunlardan birisi, çöp kovası dolaba bağlıdır, bir pimle kapakla birlikte çekilerek açılmaktadır.Çöp kovasının kapağı ise bir iple karşı panoya bağlanır.Kapak açılınca çöp kovasının kapağı da açılır.

Bir diğeri ise çöp kovası kapağa bağlı, kovanın kapağı ise dolaba bağlıdır.Kapak açılınca çöp kovasının kapağı çöp kovasınca itilerek açılır.

 

 

MUTFAK MOBILYASI IMALATINDA KULLANILAN

        ÇEŞITLI MALZEMELER

Plastik Çekmece:

Bu çekmeceler P.V.C’den yağılmış olup seri üretimde çok kullanılmaktadır.Bu çekmeceler çeşitlidir. Bazısı vidayla sıkmak suretiyle, bazısı tırnakların yuvalarına oturması suretiyle monte edilirler. Bu çekmeceler hem ray hem de kızaklı sistemde kullanılırlar.

Çekmecce Rayları:

Çekmece rayları çekmeceleri daha kolay açıp kapamak ve gerektiğinde mobilyanın dışına kadar çekebilmek amacıyla yapılmışlardır. Bunlar hafif metallerden veya sert plastiklerden yapılır. Özellikle seri üretimde çok kullanılır.

Çekmece rayları bilyeli ve tekerlekli olmak üzere birkaç değişik şekillerdedir.

Bilyeli raylar yarıklar içinde  hareket eden fakat dışarı çıkmayan bilyeler üzereinde mekanizmanın ileri geri hareketini sağlar. Bu rayların bir kısmında çekmecenin  bir bölümü içeride kalır,bazısında iseçekmecenin tamamı dışarı çıkar.

Bilyeli raylarda, ray öncelikle dolaba bağlanır. Çekmece altına ve arkasına açılan yarıklar sayesinde raya geçirilir. Tamamı dışarı çıkan çekmece raylarında ise iki tane  ray sistemi vardır. Bu raylarda uzunluklar 26-35-42-47-50 cm’dir.

Tekerlekli raylarda ise  sistem değişiktir. Ray önce çekmeceye daha sonra buna göre dolaba bağlanır. Bu rayda çekmece ve dolap mekanizmasında birer tane  teker vardır.Bu rayların çekmeceyi tamamen dışarı çkartacak çeşitleri vardır. Bunlarda ise  çekmece 17-32 mm. dışarı çıkar. Bu raylarda uzunluklar, 25-30-35-40-45-50-55 cm’dir.

Menteşeler:

Mutfak dolaplarında genelde tas menteşeler bulunmaktadır. Bunların plastik,metal veya metal plastik akksaamlı olanları vardır. Menteşe yuvaları kolay açıldığı, takıldıkları zaman mobilyanın önünden görünmedikleri için çok tercih edilir.

Günümüzde tas menteşelerin değişik türleri imal edilmiştir. Örneğin 95° ’den 170° ’ye kadar açılan çok çeşitleri vardır. Tas menteşeler  bindirme kapaklarda, içerlek kapaklarda, dışarlak ve yüzbeyüz kapaklarda ve 45° konumlu kapaklarda kullanılabilmektedir.

Mutfak dolaplarında L biçiminde kör noktanı bulunduğu yere 170° açılabilecek  çift kapak çalıştırabilecek büyük menteşeler takılır.

Mutfak dolaplarında yaprak  menteşe, pomel  menteşe ve değişik türde menteşeler kullanılabilmektedir.

KULPLAR

Mutfak bir makinadır. Bu makinanın düzenli olarak çalışabilmesi aile hayatını önemli ölçüde etkilemektedir. Mutfak öncelikle ergonomik ölçülerde tasarlanmalıdır. Tasarlanan mutfak önce ailenin gereksinimlerini karşılamalıdır. Mutfakta çalışan kadının gereksiz yere yorulmasını önlemeli, ayrıca kadını aile hayatından soyutlamamalıdır. Mutfakta mobilyası gereken genel fonksiyonları yerine getirebilecek şekilde tasarlanmalıdır.

Kısaca, ideal bir mutfak için çözüm, bütün bu kriterlerin bir araya gelmesidir. Üretimciler tasarımcılar ve kullanıcılar o çizgide daha ileriye sevk etme yoluna olan bu kavramın bir an önce benimsenmesi çağdaş veya geleceğin mutfaklarını şekillendirecektir.

Biraz hayal gücü biraz emekle aydınlık, ferah, yaşanan mutfaklar sevdiklerimizle paylaşmak hiç de zor olmasa gerek.

Pratik Birleştirme Araçları (Multi-Fix):

Bunların çeşitli türleri vardır. Bunların genelinde yan ve üst tabloya denilen  deliklere monte edilen birleştirme elemanları birbirine   vida veya kancalı geçme ile birleşirler.

 

Mutfakta Renk Seçimi

1. Dolaplar arasındaki uyum

2. Mutfağın genel görüntüsü ile dolabın renk uyumu

 

1. Dolaplar arasındaki uyum

Mutfak dolaplarını yaparken, üst yüzey işlemini düşünmek ve buna uygun malzeme kullanmak gerekir. Boyama yoluyla olsun, dolapların birbiriyle uyum içinde olmasına çalışılır. Aynı rengin değişik tonlamasıyla çarpıcı görüntüler elde edilebilir yada sıcak, soğuk ilişkisine uygun renkler seçilebilir. Zıt renklerin bir arada uyum içinde kullanılmasıyla değişik görüntüler elde edilebilir.

Kısaca denilebilir ki; mutfak dolabını bölümleri arasındaki renk uyumu düzenli ve çekici olmalı insanın sinirini bozan göze güzel gözükmeyen  boyama tarzından kaçınılmalıdır.

 

2. Mutfak içinin dolaplarla olan  renk uyumu:

Tavan, taban ve tezgah duvarının rengi zıt yada kontras renklerin uygun şekilde kullanılmasıyla mutfak dolaplarını daha canlı veya sönük, mat gösterilebilir. Bütün firmaların arzusu dolabın mutfak içerisinde daima çarpıcı ve gösterişli olmasıdır. Bunun için fayans,kalebodur, çini yada renkli maddelerden yararlanılır.

 

T.S.E’ye göre mutfak dolaplarının boyut ve toleransları

Ölçü Adı                             Değerler (mm)

Tezgah Yüksekliği .........................850-900

Tezgah Derinliği...........................600-650

Alt ve üst Dolap arası açıklığı............600-650

Üst dolap Açıklığı.........................300-350

Alt dolap derinliği........................550-580

Tezgah tablası derinliği......................50±5

Dolap kapak genişliği .....................250-600

Yüksek dolap derinliği.....................550-580

Yüksek dolap genişliği.....................350-600

Yüksek dolap yüksekliği..................2000-2250

 

Mutfak Dolabı Imalatında Kullanılan Özel Kaplama                    Gereçleri:

Laminat:

Ilk olarak 1948 yılında ülkemize gelen laminat “Formika” ürünüdür ve bu nedenle laminatın ismi dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkçe okunuşu formika olarak kalmıştır. Daha sonra Bolu’da kurulan laminat fabrikası ürünleri piyasada formika ürünleri piyasada formika adı altında satılmaya başlamış ve ilk kavram kargaşası ortaya çıkmıştır.

Laminatın başlıca özellikleri; uzun ömürlü, çizilmeye, darbeye, suya ve su buharı ile rutubete,ısıya, yanmaya, güneş ışınlarına, asit ve bazlara karşı mukavemetlidirler. Postforming kalite oranı radius (yarıçap) dönebilir. Zarif profiller üretebilir, renk değiştiirmesi problemi yoktur,cila-boya gerektirmez, tasarımda sonsuz seçenek ve kombinasyon sağlar. Renk,doku,tekstür olabilirlğinin sonsuzluğu sebebiyle teknik, ekonomik ve estetik açılardan çok cazip avantajlar sağlayan   laminat HPL (yüksek basınç laminatı) ve CPL (devamlı laminat) olarak iki ayrı sistemle üretilir. HPL çok katlı preslerde 70-100 bar basınç altında, 130°C’de yaklaşık 50 dakika süreyle preslenerek elde edilir. CPL 15-45 bar basınç altında preslenir.

Laminatın kullanım yerleri ise ofis mobilyası, hastane mobilyası, kapılar, tuvalet ve duş kabinleri, mutfak ve banyo dolapları, mutfak ve laboratuvar tezgahları, okul sıraları, modern mobilya, lambri, bina dış cephe kaplamaları, sokak büfe duvarları, tüm ıslak hacimlerde laminatlar kullanılır.

P.V.C (Polivinil Klorür):

Çoğunlukla,plastik halinde veya sert kırılgan tipleri üretelir.

P.V.C. daha çok mutfak ve banyo mobilyalarında kullanılır. Bu mobilyaların tablaların yüzeylerinde, tablaların kenarlarında, çekmecelerde ve süpürgeliklerde kullanılır.

P.V.C. ’nin tabla yüzeyine işlenmesi şu şekilde olur. Genelde M.D.F. üzerinde çalışır. M.D.F. üzerine açılan kanallar üzerine Balon presler vasıtasıyla tüm yüzeyine kenarlar da dahil olmak üzere yapıştırılır.

P.V.C. ’nin  masiiiiif yerine  kullanılmasının nedenleri şunlardır:

1. Masifi boyamak gerekir

2. Masifi işlemek gerekir

3. Uygun masifi bulmak zor olur

4. Homojen desen bulmak zor olur

5. Hammaddelerin azalması ve pahalılaşması

6. Nemli ortamlarda masifin  istenilen neticeyi

vermemesi.

 

     Werzalit:

     Dekor kağıdı, Astar kağıdı, Tutkallı talaş’ın yüksek basınç altında ve belirli sıcaklıkta kallıp içerisinde preste sıkılarak elde edilir. Werzalit yapı itibaariyle kolay işlenir, fonksiyoneldir,bakım gerektirmez, şık ve dekoratiftir,dayanıklı sağlam yapısı leke tutmaz,uzun ömürlüdür. Kaplama, cila, vernik gerektirrmez, ekonomiktir. Werzalit değişik alanlarda kullanılır. Bunlar; -Lambriler, iç ve dış dekorasyon- Tavan kaplamaları-Merdiven korkulukları,mobilya elemanları, mutfak dolapları ve tezgahları, bankolar-Banyo dolap- Kalorifer kaplamaları-Süpürgelikler-Perde kornişleri gibi birçok yerde kullanılır.

    

 

     Suntalam

     Yüzlerine renk veya desen gereci ile fenol veya melamin  reçinesi yapıştırılmış yonga ya da talaş plakasıdır.

     Suntalam, üzerine laminat yapıştırılmış yonga levhadan daha ucuzdur.     

KAYNAKLAR

 

1.    Ideas decors

2.